📚
الحل النموذجي لـ الموضوع رقم 136 - اختبار الفصل الأول - الرياضيات - 4 متوسط الحل النموذجي المعتمد والشامل
المستوى الدراسي: السنة الرابعة متوسط (التعليم المتوسط)
الفصل الدراسي: اختبارات الفصل الأول
1. حساب القاسم المشترك الأكبر للعددين 9100 و 5824: PGCD ( 9100 , 5824 ) \text{PGCD}(9100, 5824)PGCD ( 9100 , 5824 )
باستخدام خوارزمية القسمات المتتابعة (خوارزمية إقليدس):
9100 = 5824 × 1 + 3276 9100 = 5824 \times 1 + 32769100 = 5824 × 1 + 3276
5824 = 3276 × 1 + 2548 5824 = 3276 \times 1 + 25485824 = 3276 × 1 + 2548
3276 = 2548 × 1 + 728 3276 = 2548 \times 1 + 7283276 = 2548 × 1 + 728
2548 = 728 × 3 + 364 2548 = 728 \times 3 + 3642548 = 728 × 3 + 364
728 = 364 × 2 + 0 728 = 364 \times 2 + 0728 = 364 × 2 + 0
💡 إضاءة وتنبيه:
القاسم المشترك الأكبر هو آخر باقي غير معدوم في خوارزمية إقليدس.
PGCD ( 9100 , 5824 ) = 364 \text{PGCD}(9100, 5824) = 364PGCD ( 9100 , 5824 ) = 364
2. كتابة الكسر 5824 9100 \frac{5824}{9100}9100 5824 على شكل غير قابل للاختزال
بقسمة كل من البسط والمقام على قاسمهما المشترك الأكبر 364 364364 :
5824 9100 = 5824 ÷ 364 9100 ÷ 364 = 16 25 \frac{5824}{9100} = \frac{5824 \div 364}{9100 \div 364} = \frac{16}{25}9100 5824 = 9100 ÷ 364 5824 ÷ 364 = 25 16
5824 9100 = 16 25 \frac{5824}{9100} = \frac{16}{25}9100 5824 = 25 16
3. تبيان أن A AA عدد طبيعي
نعلم أن:
A = 8 15 + 5824 9100 ÷ 6 11 A = \frac{8}{15} + \sqrt{\frac{5824}{9100}} \div \frac{6}{11}A = 15 8 + 9100 5824 ÷ 11 6
نعوض الكسر 5824 9100 \frac{5824}{9100}9100 5824 بالشكل غير القابل للاختزال 16 25 \frac{16}{25}25 16 :
5824 9100 = 16 25 = 16 25 = 4 5 \sqrt{\frac{5824}{9100}} = \sqrt{\frac{16}{25}} = \frac{\sqrt{16}}{\sqrt{25}} = \frac{4}{5}9100 5824 = 25 16 = 25 16 = 5 4
نعوض هذه النتيجة في العبارة A AA :
A = 8 15 + ( 4 5 ÷ 6 11 ) A = \frac{8}{15} + \left( \frac{4}{5} \div \frac{6}{11} \right)A = 15 8 + ( 5 4 ÷ 11 6 )
نعلم أن القسمة هي الضرب في المقلوب:
A = 8 15 + ( 4 5 × 11 6 ) = 8 15 + 44 30 A = \frac{8}{15} + \left( \frac{4}{5} \times \frac{11}{6} \right) = \frac{8}{15} + \frac{44}{30}A = 15 8 + ( 5 4 × 6 11 ) = 15 8 + 30 44
نوحد المقامات للكسرين (بضرب بسط ومقام الكسر الأول في 2):
A = 8 × 2 15 × 2 + 44 30 = 16 30 + 44 30 = 16 + 44 30 = 60 30 = 2 A = \frac{8 \times 2}{15 \times 2} + \frac{44}{30} = \frac{16}{30} + \frac{44}{30} = \frac{16 + 44}{30} = \frac{60}{30} = 2A = 15 × 2 8 × 2 + 30 44 = 30 16 + 30 44 = 30 16 + 44 = 30 60 = 2
بما أن A = 2 A = 2A = 2 و 2 ∈ N 2 \in \mathbb{N}2 ∈ N ، فإن A AA عدد طبيعي.
4. حل المعادلة: x 2 = 8 2 25 x \frac{x}{\sqrt{2}} = \frac{8\sqrt{2}}{25x}2 x = 25 x 8 2
باستخدام الجداء التصالبي (الجداء المتصالب):
x × 25 x = 2 × 8 2 x \times 25x = \sqrt{2} \times 8\sqrt{2}x × 25 x = 2 × 8 2
25 x 2 = 8 × ( 2 ) 2 25x^2 = 8 \times (\sqrt{2})^225 x 2 = 8 × ( 2 ) 2
25 x 2 = 8 × 2 25x^2 = 8 \times 225 x 2 = 8 × 2
x 2 = 16 25 x^2 = \frac{16}{25}x 2 = 25 16
بما أن 16 25 > 0 \frac{16}{25} > 025 16 > 0 ، فإن للمعادلة حَلَّيْنِ متعاكسَيْن هما:
x = 16 25 = 4 5 أو x = − 16 25 = − 4 5 x = \sqrt{\frac{16}{25}} = \frac{4}{5} \quad \text{أو} \quad x = -\sqrt{\frac{16}{25}} = -\frac{4}{5}x = 25 16 = 5 4 أو x = − 25 16 = − 5 4 حلول المعادلة هي: x = 4 5 x = \frac{4}{5}x = 5 4 و x = − 4 5 x = -\frac{4}{5}x = − 5 4 .
العبارات المعطاة:
A = 125 − 4 80 + 2 245 A = \sqrt{125} - 4\sqrt{80} + 2\sqrt{245}A = 125 − 4 80 + 2 245
B = ( 2 3 − 5 ) × ( 3 + 2 ) B = (2\sqrt{3} - 5) \times (\sqrt{3} + 2)B = ( 2 3 − 5 ) × ( 3 + 2 )
C = 2 5 − 3 2 2 C = \frac{2\sqrt{5} - 3\sqrt{2}}{\sqrt{2}}C = 2 2 5 − 3 2
1. كتابة A AA على الشكل a b a\sqrt{b}a b (حيث a aa و b bb عددان صحيحان و b bb أصغر ما يمكن)
نحلل الأعداد تحت الجذور إلى حاصل ضرب عددين أحدهما مربع تام:
125 = 25 × 5 = 5 5 \sqrt{125} = \sqrt{25 \times 5} = 5\sqrt{5}125 = 25 × 5 = 5 5 80 = 16 × 5 = 4 5 ⟹ 4 80 = 4 × 4 5 = 16 5 \sqrt{80} = \sqrt{16 \times 5} = 4\sqrt{5} \implies 4\sqrt{80} = 4 \times 4\sqrt{5} = 16\sqrt{5}80 = 16 × 5 = 4 5 ⟹ 4 80 = 4 × 4 5 = 16 5 245 = 49 × 5 = 7 5 ⟹ 2 245 = 2 × 7 5 = 14 5 \sqrt{245} = \sqrt{49 \times 5} = 7\sqrt{5} \implies 2\sqrt{245} = 2 \times 7\sqrt{5} = 14\sqrt{5}245 = 49 × 5 = 7 5 ⟹ 2 245 = 2 × 7 5 = 14 5
نعوض في العبارة A AA :
A = 5 5 − 16 5 + 14 5 = ( 5 − 16 + 14 ) 5 = 3 5 A = 5\sqrt{5} - 16\sqrt{5} + 14\sqrt{5} = (5 - 16 + 14)\sqrt{5} = 3\sqrt{5}A = 5 5 − 16 5 + 14 5 = ( 5 − 16 + 14 ) 5 = 3 5
2. نشر وتبسيط العبارة B BB
B = ( 2 3 − 5 ) ( 3 + 2 ) B = (2\sqrt{3} - 5)(\sqrt{3} + 2)B = ( 2 3 − 5 ) ( 3 + 2 )
B = 2 3 × 3 + 2 3 × 2 − 5 × 3 − 5 × 2 B = 2\sqrt{3} \times \sqrt{3} + 2\sqrt{3} \times 2 - 5 \times \sqrt{3} - 5 \times 2B = 2 3 × 3 + 2 3 × 2 − 5 × 3 − 5 × 2
B = 2 ( 3 ) + 4 3 − 5 3 − 10 B = 2(3) + 4\sqrt{3} - 5\sqrt{3} - 10B = 2 ( 3 ) + 4 3 − 5 3 − 10
B = 6 − 3 − 10 = ( 6 − 10 ) − 3 = − 4 − 3 B = 6 - \sqrt{3} - 10 = (6 - 10) - \sqrt{3} = -4 - \sqrt{3}B = 6 − 3 − 10 = ( 6 − 10 ) − 3 = − 4 − 3
B = − 4 − 3 B = -4 - \sqrt{3}B = − 4 − 3
3. جعل مقام النسبة C CC عدداً ناطقاً
بضرب بسط ومقام النسبة C CC في 2 \sqrt{2}2 :
C = ( 2 5 − 3 2 ) × 2 2 × 2 = 2 5 2 − 3 ( 2 ) 2 2 = 2 10 − 3 ( 2 ) 2 = 2 10 − 6 2 C = \frac{(2\sqrt{5} - 3\sqrt{2}) \times \sqrt{2}}{\sqrt{2} \times \sqrt{2}} = \frac{2\sqrt{5}\sqrt{2} - 3(\sqrt{2})^2}{2} = \frac{2\sqrt{10} - 3(2)}{2} = \frac{2\sqrt{10} - 6}{2}C = 2 × 2 ( 2 5 − 3 2 ) × 2 = 2 2 5 2 − 3 ( 2 ) 2 = 2 2 10 − 3 ( 2 ) = 2 2 10 − 6
بقسمة البسط والمقام على 2:
C = 10 − 3 C = \sqrt{10} - 3C = 10 − 3
C = 10 − 3 C = \sqrt{10} - 3C = 10 − 3
4. إعطاء القيمة المقربة إلى 1 100 \frac{1}{100}100 1 بالنقصان للعدد Z = A + B + C Z = A + B + CZ = A + B + C
نعوض قيم A AA و B BB و C CC :
Z = ( 3 5 ) + ( − 4 − 3 ) + ( 10 − 3 ) Z = (3\sqrt{5}) + (-4 - \sqrt{3}) + (\sqrt{10} - 3)Z = ( 3 5 ) + ( − 4 − 3 ) + ( 10 − 3 )
Z = 3 5 − 3 + 10 − 7 Z = 3\sqrt{5} - \sqrt{3} + \sqrt{10} - 7Z = 3 5 − 3 + 10 − 7
باستخدام الحاسبة للقيم التقريبية:
3 5 ≈ 6.70820 3\sqrt{5} \approx 6.708203 5 ≈ 6.70820 3 ≈ 1.73205 \sqrt{3} \approx 1.732053 ≈ 1.73205 10 ≈ 3.16227 \sqrt{10} \approx 3.1622710 ≈ 3.16227
Z ≈ 6.70820 − 1.73205 + 3.16227 − 7 = 1.13842 Z \approx 6.70820 - 1.73205 + 3.16227 - 7 = 1.13842Z ≈ 6.70820 − 1.73205 + 3.16227 − 7 = 1.13842
💡 إضاءة وتنبيه:
القيمة المقربة إلى 10 − 2 10^{-2}1 0 − 2 بالنقصان تعني أخذ رقمين بعد الفاصلة مع إهمال باقي الأرقام دون زيادة.
القيمة المقربة إلى 1 100 \frac{1}{100}100 1 بالنقصان للعدد Z ZZ هي:
Z ≈ 1.13 Z \approx 1.13Z ≈ 1.13
المعطيات:
( E F ) / / ( B A ) (EF) // (BA)( E F ) // ( B A ) ، O F = 16 cm OF = 16\text{ cm}O F = 16 cm ، O E = 12 cm OE = 12\text{ cm}O E = 12 cm ، B O = 24 cm BO = 24\text{ cm}B O = 24 cm ، B D = 10 cm BD = 10\text{ cm}B D = 10 cm ، B C = 8 cm BC = 8\text{ cm}B C = 8 cm ، A B = 30 cm AB = 30\text{ cm}A B = 30 cm .
1. حساب الطولين E F EFE F و O A OAO A
بما أن المستقيمين ( E F ) (EF)( E F ) و ( A B ) (AB)( A B ) متوازيان، والخطين المقاطعين ( E A ) (EA)( E A ) و ( F B ) (FB)( F B ) يتقاطعان في النقطة O OO ، فحسب خاصية طاليس :
O E O B = O F O A = E F A B \frac{OE}{OB} = \frac{OF}{OA} = \frac{EF}{AB}O B O E = O A O F = A B E F
نعوض بالقيم المعلومة:
12 24 = 16 O A = E F 30 \frac{12}{24} = \frac{16}{OA} = \frac{EF}{30}24 12 = O A 16 = 30 E F
O A = 16 × 24 12 = 32 cm OA = \frac{16 \times 24}{12} = 32\text{ cm}O A = 12 16 × 24 = 32 cm
E F = 12 × 30 24 = 15 cm EF = \frac{12 \times 30}{24} = 15\text{ cm}E F = 24 12 × 30 = 15 cm
O A = 32 cm و E F = 15 cm OA = 32\text{ cm} \quad \text{و} \quad EF = 15\text{ cm}O A = 32 cm و E F = 15 cm
2. إثبات أن المستقيمين ( D C ) (DC)( D C ) و ( A O ) (AO)( A O ) متوازيان واستنتاج الطول D C DCD C
النُّقط B , D , A B, D, AB , D , A في استقامية وبنفس الترتيب مع النُّقط B , C , O B, C, OB , C , O .
نحسب النسبتين B D B A \frac{BD}{BA}B A B D و B C B O \frac{BC}{BO}B O B C :
B D B A = 10 30 = 1 3 \frac{BD}{BA} = \frac{10}{30} = \frac{1}{3}B A B D = 30 10 = 3 1
B C B O = 8 24 = 1 3 \frac{BC}{BO} = \frac{8}{24} = \frac{1}{3}B O B C = 24 8 = 3 1
بما أن B D B A = B C B O \frac{BD}{BA} = \frac{BC}{BO}B A B D = B O B C والنقاط مرتبة بنفس الترتيب، فحسب الخاصية العكسية لخاصية طاليس ، فإن:
( D C ) / / ( A O ) (DC) // (AO)( D C ) // ( A O )
بما أن ( D C ) / / ( A O ) (DC) // (AO)( D C ) // ( A O ) ، نطبق خاصية طاليس على المثلث B A O BAOB A O :
B D B A = D C A O ⟹ 1 3 = D C 32 \frac{BD}{BA} = \frac{DC}{AO} \implies \frac{1}{3} = \frac{DC}{32}B A B D = A O D C ⟹ 3 1 = 32 D C
D C = 32 3 ≈ 10.67 cm DC = \frac{32}{3} \approx 10.67\text{ cm}D C = 3 32 ≈ 10.67 cm
المستقيمان ( D C ) (DC)( D C ) و ( A O ) (AO)( A O ) متوازيان، وطول القطعة D C = 32 3 cm ≈ 10.67 cm DC = \frac{32}{3}\text{ cm} \approx 10.67\text{ cm}D C = 3 32 cm ≈ 10.67 cm .
3. نوع المثلث B D C BDCB D C مع التعليل
أطوال أضلاع المثلث B D C BDCB D C هي: B C = 8 cm BC = 8\text{ cm}B C = 8 cm ، B D = 10 cm BD = 10\text{ cm}B D = 10 cm ، D C = 32 3 cm ≈ 10.67 cm DC = \frac{32}{3}\text{ cm} \approx 10.67\text{ cm}D C = 3 32 cm ≈ 10.67 cm .
نختبر إن كان قائمًا باستخدام الخاصية العكسية لفيثاغورس:
أطول ضلع هو D C DCD C :
D C 2 = ( 32 3 ) 2 = 1024 9 ≈ 113.78 DC^2 = \left(\frac{32}{3}\right)^2 = \frac{1024}{9} \approx 113.78D C 2 = ( 3 32 ) 2 = 9 1024 ≈ 113.78
B C 2 + B D 2 = 8 2 + 10 2 = 64 + 100 = 164 BC^2 + BD^2 = 8^2 + 10^2 = 64 + 100 = 164B C 2 + B D 2 = 8 2 + 1 0 2 = 64 + 100 = 164
بما أن D C 2 ≠ B C 2 + B D 2 DC^2 \neq BC^2 + BD^2D C 2 = B C 2 + B D 2 وأطوال أضلاعه مختلفة وغير متساوية، فإن المثلث ليس قائماً وليس متساوي الساقين.
المثلث B D C BDCB D C هو مثلث كيفي ؛ لأن أطوال أضلاعه لا تحقق العِلاقة العكسية لفيثاغورس، وغير متساوية.
في الشكل المقابل: المثلث A B H ABHA B H قائم في H HH ، حيث A B = 9 cm AB = 9\text{ cm}A B = 9 cm و A B H ^ = 60 ∘ \widehat{ABH} = 60^\circA B H = 6 0 ∘ .
1. حساب H A HAH A و H B HBH B
في المثلث القائم A B H ABHA B H :
sin ( A B H ^ ) = المقابل الوتر = H A A B \sin(\widehat{ABH}) = \frac{\text{المقابل}}{\text{الوتر}} = \frac{HA}{AB}sin ( A B H ) = الوتر المقابل = A B H A
sin ( 60 ∘ ) = H A 9 ⟹ H A = 9 × sin ( 60 ∘ ) = 9 × 3 2 ≈ 7.79 cm \sin(60^\circ) = \frac{HA}{9} \implies HA = 9 \times \sin(60^\circ) = 9 \times \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 7.79\text{ cm}sin ( 6 0 ∘ ) = 9 H A ⟹ H A = 9 × sin ( 6 0 ∘ ) = 9 × 2 3 ≈ 7.79 cm
cos ( A B H ^ ) = المجاور الوتر = H B A B \cos(\widehat{ABH}) = \frac{\text{المجاور}}{\text{الوتر}} = \frac{HB}{AB}cos ( A B H ) = الوتر المجاور = A B H B
cos ( 60 ∘ ) = H B 9 ⟹ H B = 9 × 0.5 = 4.5 cm \cos(60^\circ) = \frac{HB}{9} \implies HB = 9 \times 0.5 = 4.5\text{ cm}cos ( 6 0 ∘ ) = 9 H B ⟹ H B = 9 × 0.5 = 4.5 cm
H A = 9 3 2 ≈ 7.79 cm و H B = 4.5 cm HA = \frac{9\sqrt{3}}{2} \approx 7.79\text{ cm} \quad \text{و} \quad HB = 4.5\text{ cm}H A = 2 9 3 ≈ 7.79 cm و H B = 4.5 cm
2. حساب sin ( A C B ^ ) \sin(\widehat{ACB})sin ( A C B ) واستنتاج قيس الزاويه A C B ^ \widehat{ACB}A C B بالتدوير إلى الدرجة
في المثلث A C H ACHA C H القائم في H HH ، لدينا H C = 10.6 cm HC = 10.6\text{ cm}H C = 10.6 cm و H A = 7.794 cm HA = 7.794\text{ cm}H A = 7.794 cm :
حساب A C ACA C بتطبيق خاصية فيثاغورس:
A C 2 = H A 2 + H C 2 = ( 7.794 ) 2 + ( 10.6 ) 2 = 60.75 + 112.36 = 173.11 AC^2 = HA^2 + HC^2 = (7.794)^2 + (10.6)^2 = 60.75 + 112.36 = 173.11A C 2 = H A 2 + H C 2 = ( 7.794 ) 2 + ( 10.6 ) 2 = 60.75 + 112.36 = 173.11
A C = 173.11 ≈ 13.157 cm AC = \sqrt{173.11} \approx 13.157\text{ cm}A C = 173.11 ≈ 13.157 cm
حساب sin ( A C B ^ ) \sin(\widehat{ACB})sin ( A C B ) :
sin ( A C B ^ ) = H A A C = 7.794 13.157 ≈ 0.59 \sin(\widehat{ACB}) = \frac{HA}{AC} = \frac{7.794}{13.157} \approx 0.59sin ( A C B ) = A C H A = 13.157 7.794 ≈ 0.59
استنتاج قيس الزاويه A C B ^ \widehat{ACB}A C B :
tan ( A C B ^ ) = H A H C = 7.794 10.6 ≈ 0.7353 \tan(\widehat{ACB}) = \frac{HA}{HC} = \frac{7.794}{10.6} \approx 0.7353tan ( A C B ) = H C H A = 10.6 7.794 ≈ 0.7353
A C B ^ = arctan ( 0.7353 ) ≈ 36.33 ∘ \widehat{ACB} = \arctan(0.7353) \approx 36.33^\circA C B = arctan ( 0.7353 ) ≈ 36.3 3 ∘
sin ( A C B ^ ) ≈ 0.59 وقيس الزاوية A C B ^ ≈ 36 ∘ (بالتدوير إلى الدرجة) \sin(\widehat{ACB}) \approx 0.59 \quad \text{وقيس الزاوية} \quad \widehat{ACB} \approx 36^\circ \quad \text{(بالتدوير إلى الدرجة)}sin ( A C B ) ≈ 0.59 وقيس الزاوية A C B ≈ 3 6 ∘ (بالتدوير إلى الدرجة)
3. حساب الطول H N HNH N
المستقيم ( H N ) (HN)( H N ) يعامد ( A C ) (AC)( A C ) في النقطة N NN .
من مساحة المثلث القائم A C H ACHA C H :
المساحة = H C × H A 2 = A C × H N 2 \text{المساحة} = \frac{HC \times HA}{2} = \frac{AC \times HN}{2}المساحة = 2 H C × H A = 2 A C × H N
H C × H A = A C × H N ⟹ H N = H C × H A A C HC \times HA = AC \times HN \implies HN = \frac{HC \times HA}{AC}H C × H A = A C × H N ⟹ H N = A C H C × H A
H N = 10.6 × 7.794 13.157 ≈ 6.28 cm HN = \frac{10.6 \times 7.794}{13.157} \approx 6.28\text{ cm}H N = 13.157 10.6 × 7.794 ≈ 6.28 cm
H N ≈ 6.28 cm HN \approx 6.28\text{ cm}H N ≈ 6.28 cm
4. حساب cos x \cos xcos x و tan x \tan xtan x دون حساب قيس الزاوية x xx (علمًا أن sin x = 0.5 \sin x = 0.5sin x = 0.5 )
نعلم أن العلاقة المثلثية الشهيرة هي: cos 2 x + sin 2 x = 1 \cos^2 x + \sin^2 x = 1cos 2 x + sin 2 x = 1
cos 2 x + ( 0.5 ) 2 = 1 ⟹ cos 2 x + 0.25 = 1 \cos^2 x + (0.5)^2 = 1 \implies \cos^2 x + 0.25 = 1cos 2 x + ( 0.5 ) 2 = 1 ⟹ cos 2 x + 0.25 = 1
cos 2 x = 1 − 0.25 = 0.75 \cos^2 x = 1 - 0.25 = 0.75cos 2 x = 1 − 0.25 = 0.75
بما أن x xx قيس زاوية حادة فإن cos x > 0 \cos x > 0cos x > 0 :
cos x = 0.75 = 3 4 = 3 2 ≈ 0.866 \cos x = \sqrt{0.75} = \sqrt{\frac{3}{4}} = \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 0.866cos x = 0.75 = 4 3 = 2 3 ≈ 0.866
tan x = sin x cos x = 0.5 3 2 = 1 3 = 3 3 ≈ 0.577 \tan x = \frac{\sin x}{\cos x} = \frac{0.5}{\frac{\sqrt{3}}{2}} = \frac{1}{\sqrt{3}} = \frac{\sqrt{3}}{3} \approx 0.577tan x = cos x sin x = 2 3 0.5 = 3 1 = 3 3 ≈ 0.577
cos x = 3 2 ≈ 0.866 و tan x = 3 3 ≈ 0.577 \cos x = \frac{\sqrt{3}}{2} \approx 0.866 \quad \text{و} \quad \tan x = \frac{\sqrt{3}}{3} \approx 0.577cos x = 2 3 ≈ 0.866 و tan x = 3 3 ≈ 0.577
الجزء الأول: مساعدة العم خالد في حساب عدد الأعمدة
أرضية المسجد مستطيلة الشكل A B C D ABCDA B C D حيث الأبعاد: الطول L = 80 m L = 80\text{ m}L = 80 m والعرض W = 45 m W = 45\text{ m}W = 45 m .
1. حساب المسافة المتساوية والأكبر ما يمكن بين كل عمودين متتاليين (d dd ):
المسافة d dd تمثل القاسم المشترك الأكبر للبعدين 80 8080 و 45 4545 :
d = PGCD ( 80 , 45 ) d = \text{PGCD}(80, 45)d = PGCD ( 80 , 45 )
باستخدام خوارزمية إقليدس:
80 = 45 × 1 + 35 80 = 45 \times 1 + 3580 = 45 × 1 + 35
45 = 35 × 1 + 10 45 = 35 \times 1 + 1045 = 35 × 1 + 10
35 = 10 × 3 + 5 35 = 10 \times 3 + 535 = 10 × 3 + 5
10 = 5 × 2 + 0 10 = 5 \times 2 + 010 = 5 × 2 + 0
إذن: PGCD ( 80 , 45 ) = 5 m \text{PGCD}(80, 45) = 5\text{ m}PGCD ( 80 , 45 ) = 5 m .
المسافة بين كل عمودين هي 5 m 5\text{ m}5 m .
2. حساب محيط القطعة المستطيلة (P PP ):
P = 2 × ( 80 + 45 ) = 2 × 125 = 250 m P = 2 \times (80 + 45) = 2 \times 125 = 250\text{ m}P = 2 × ( 80 + 45 ) = 2 × 125 = 250 m
3. حساب عدد الأعمدة الكلي:
بما أن السياج يحيط بكامل الأرضية وتوجد أعمدة في الأركان الأربعة مع ترك مدخل في المسافة بين عمودين:
عدد الأعمدة = المحيط المسافة بين عمودين = 250 5 = 50 عموداً \text{عدد الأعمدة} = \frac{\text{المحيط}}{\text{المسافة بين عمودين}} = \frac{250}{5} = 50 \text{ عموداً}عدد الأعمدة = المسافة بين عمودين المحيط = 5 250 = 50 عموداً
عدد الأعمدة اللازمة لتسييج أرضية المسجد هو 50 عموداً .
الجزء الثاني: حساب طول الأنبوب والتكلفة الإجمالية للمشروع
1. حساب طول الأنبوب (E → F → G → B E \rightarrow F \rightarrow G \rightarrow BE → F → G → B )
من الشكل الهندسي للسند:
المثلث E A B EABE A B قائم في A AA ببعدين: E A = 60 m EA = 60\text{ m}E A = 60 m و A B = 80 m AB = 80\text{ m}A B = 80 m .
حساب الوتر E B EBE B بتطبيق خاصية فيثاغورس:
E B 2 = E A 2 + A B 2 = 60 2 + 80 2 = 3600 + 6400 = 10000 EB^2 = EA^2 + AB^2 = 60^2 + 80^2 = 3600 + 6400 = 10000E B 2 = E A 2 + A B 2 = 6 0 2 + 8 0 2 = 3600 + 6400 = 10000
E B = 10000 = 100 m EB = \sqrt{10000} = 100\text{ m}E B = 10000 = 100 m
النقطة F FF تنتمي إلى الوتر [ E B ] [EB][ E B ] مع المعطى E F = 85 m EF = 85\text{ m}E F = 85 m :
F B = E B − E F = 100 − 85 = 15 m FB = EB - EF = 100 - 85 = 15\text{ m}F B = E B − E F = 100 − 85 = 15 m
المستقيم ( F G ) (FG)( F G ) يعامد ( A B ) (AB)( A B ) و ( E A ) (EA)( E A ) يعامد ( A B ) (AB)( A B ) ، إذن ( F G ) / / ( E A ) (FG) // (EA)( F G ) // ( E A ) .
نطبق خاصية طاليس على المثلث E A B EABE A B بحسب التوازي ( F G ) / / ( E A ) (FG) // (EA)( F G ) // ( E A ) :
B F B E = F G E A = B G B A ⟹ 15 100 = F G 60 = B G 80 \frac{BF}{BE} = \frac{FG}{EA} = \frac{BG}{BA} \implies \frac{15}{100} = \frac{FG}{60} = \frac{BG}{80}B E B F = E A F G = B A B G ⟹ 100 15 = 60 F G = 80 B G
F G = 15 × 60 100 = 9 m FG = \frac{15 \times 60}{100} = 9\text{ m}F G = 100 15 × 60 = 9 m
B G = 15 × 80 100 = 12 m BG = \frac{15 \times 80}{100} = 12\text{ m}B G = 100 15 × 80 = 12 m
طول الأنبوب الإجمالي (L pipe L_{\text{pipe}}L pipe ):
L pipe = E F + F G + G B = 85 + 9 + 12 = 106 m L_{\text{pipe}} = EF + FG + GB = 85 + 9 + 12 = 106\text{ m}L pipe = E F + F G + GB = 85 + 9 + 12 = 106 m
طول أنبوب الماء الإجمالي هو 106 أمتار .
2. حساب تكلفة المشروع الإجمالية وكتابتها كتابة علمية
50 × 750 = 37500 DA 50 \times 750 = 37500 \text{ DA}50 × 750 = 37500 DA
تكلفة السياج (طول السياج يساوي المحيط 250 m 250\text{ m}250 m ):
250 × 500 = 125000 DA 250 \times 500 = 125000 \text{ DA}250 × 500 = 125000 DA
106 × 250 = 26500 DA 106 \times 250 = 26500 \text{ DA}106 × 250 = 26500 DA
2000 DA 2000 \text{ DA}2000 DA
التكلفة الإجمالية للمشروع (C total C_{\text{total}}C total ):
C total = 37500 + 125000 + 26500 + 2000 = 191000 DA C_{\text{total}} = 37500 + 125000 + 26500 + 2000 = 191000 \text{ DA}C total = 37500 + 125000 + 26500 + 2000 = 191000 DA
الكتابة العلمية للتكلفة الإجمالية:
191000 = 1.91 × 10 5 DA 191000 = 1.91 \times 10^5 \text{ DA}191000 = 1.91 × 1 0 5 DA
التكلفة الإجمالية للمشروع هي 191000 DA 191000 \text{ DA}191000 DA ، وكتابتها العلمية هي 1.91 × 10 5 DA 1.91 \times 10^5 \text{ DA}1.91 × 1 0 5 DA .